Asimilasyon Yapmak Ne Demek?
Asimilasyon… Birçoğumuzun duyduğu ama tam olarak ne anlama geldiğini her zaman anlayamadığı bir kelime. Özellikle son yıllarda sosyal medya ve haberlerde sıkça karşılaştığımız bu terim, aslında toplumlar arası etkileşimleri, kültürel uyumu ve toplumsal yapıyı anlamamızda oldukça önemli bir kavram. Ama asimilasyon yapmak ne demek? Hadi bunu daha yakından inceleyelim.
Asimilasyon Nedir?
Küçüklüğümde, anneannemle sohbet ettiğimizde, pek çok şeyi açıklamaya çalışırdı. Bir gün, “Bunlar da asimile olmuşlar,” demişti. Asimilasyon kelimesi o zamanlar bana biraz garip gelmişti. “Bu kadar da büyütmeye gerek yok,” diye düşünmüştüm. Ama zamanla ne demek olduğunu anlamaya başladım.
Asimilasyon, temelde bir kültürün, diğer bir kültürle kaynaşması anlamına gelir. Yani bir grup, başka bir kültürün alışkanlıklarını benimser, dilini, değerlerini, inançlarını bir şekilde kabul eder. Bu süreç, bazen gönüllü olur, bazen de toplumsal baskılar yüzünden zorla gerçekleştirilir. Asimilasyonun en yaygın olduğu yerler genellikle göçmen topluluklarının yoğun olduğu bölgeler olur. Göçmenler, bulundukları ülkenin kültürüne uyum sağlamaya çalışırken, bazen kendi kültürlerini ve kimliklerini kaybetme noktasına gelebilirler.
Çocukluk Hatıramda Asimilasyon
Ankara’da büyürken, okulda farklı kültürlerden gelen pek çok arkadaşım vardı. Mesela, Orta Asya’dan gelen arkadaşlarımın aileleri, Türkiye’nin gelenekleriyle tanışırken, bir yandan kendi geleneklerini de korumaya çalışıyordu. Yani, asimilasyon yapmaya başlamışlardı. Hatta, bir arkadaşım bana şöyle demişti: “Evde Kazakça konuşuyorum, ama dışarıda Türkçe konuşmak zorundayım. Yoksa arkadaşlarım anlamaz.” O gün, asimilasyonun ne demek olduğunu ilk kez gerçekten hissettim. Kültürel bir çatışma ya da bir kimlik kaybı değil, aslında bir uyum sağlama çabasıydı bu.
Bu, o dönem okulda fark ettiğim bir şeydi: Çevremdeki göçmenlerin, Türkçe’yi benim kadar hızlı öğrenmesi, Türk kültürüne uyum sağlaması, ama bir o kadar da kendi geleneklerini unutmamaya çalışması… Bunu görmek, asimilasyonun doğal bir süreç olduğunu anlamama yardımcı oldu. Ama bazen bu süreç, çok kolay olmuyor.
Asimilasyon Yapmak Ne Zaman Zorlaşır?
Daha sonra, üniversiteye başladım ve sosyoloji derslerinde “kültürel asimilasyon” üzerine daha fazla şey öğrenmeye başladım. Asimilasyonun ne kadar karmaşık bir süreç olduğunu fark ettim. Göçmenlerin kendi kültürlerini koruyarak, içinde bulundukları toplumda nasıl yer edinmeye çalıştıkları üzerine yapılan pek çok araştırma, bu sürecin ne kadar da hassas bir denge gerektirdiğini gösteriyor.
Bir arkadaşımın hikayesiyle bunu daha iyi anlayabiliyoruz. Lise yıllarında, ailesiyle birlikte Suriye’den Türkiye’ye göç eden Arap bir arkadaşım vardı. Başlangıçta Türkçe’yi çok zor öğrenmişti ve sürekli olarak kendini “dışlanmış” hissediyordu. Ne zaman ki Türkçe konuşmaya başlamış ve okulda daha fazla arkadaş edinmiş, o zaman asimilasyon yapmaya başlamıştı. Ancak, zamanla Türk kültürüne ne kadar uyum sağlasa da, kendi kültürünü kaybetme korkusu yaşamaya başlamıştı. Ailesi, geleneklerine sadık kalmaya devam etmişti, ama okulda ve sokakta, sürekli bir kimlik bunalımıyla karşı karşıya kalıyordu.
Buradaki asimilasyon süreci aslında oldukça zorlayıcıydı. Hem kendi kültürünü kaybetmemek, hem de Türk toplumuna uyum sağlamak arasında gidip geliyordu. Hatta bir gün bana, “Bazı şeyler bana ait olmuyor, bazı şeylere de ait oluyorum,” demişti. Bu, asimilasyonun yalnızca bir kültürün diğerine katılması değil, iki kültür arasında bir denge kurmaya çalışma çabası olduğunu gösteriyordu.
Asimilasyonun Toplumsal Boyutları
Bazen, asimilasyon yapmak ne demek sorusu, toplumsal düzeyde de karşımıza çıkar. Göçmenlerin asimilasyonu, sadece bireysel bir süreç değil, aynı zamanda toplumsal bir meseleye de dönüşebilir. Birçok araştırma, göçmenlerin yerleştikleri toplumda dil, eğitim ve iş gücü gibi alanlarda zorluklarla karşılaştıklarını gösteriyor. Özellikle düşük gelirli göçmen gruplar, asimilasyon sürecinde çok daha fazla zorluk yaşayabiliyor. Mesela, özellikle büyük şehirlerde, göçmenlerin belirli mahallelere yerleşmesi, onların sosyal hayatta daha fazla ayrımcılığa uğramalarına yol açabiliyor. Bu, asimilasyonun sadece kültürel bir dönüşüm değil, ekonomik ve sosyal bir entegrasyon süreci de olduğunu gösteriyor.
Asimilasyonun Zorlukları ve Çözümleri
Asimilasyonun en zorlayıcı yönlerinden biri, kimlik kaybı korkusudur. Birçok göçmen, yeni topluma uyum sağlarken, eski kültürlerinden bazı parçaları kaybettiklerini hissedebilir. Burada önemli olan, asimilasyonun sadece kültürel bir “bütünleşme” değil, aynı zamanda iki taraf arasında bir “karşılıklı anlayış” süreci olması gerektiğidir. Toplumun, göçmenlerin kültürlerini kabul etmesi ve onları dışlamadan bir arada yaşamayı öğrenmesi gerekir.
Bir gün iş yerinde, farklı kültürlerden gelen birkaç kişiyle sohbet ediyorduk. Bir çalışan, Türkiye’ye göç etmiş bir aileden geliyordu ve kendi kültürünün bazen “geride kalmış” gibi görüldüğünden şikayet ediyordu. Ama diğer yandan, Türkiye’nin geleneksel değerlerinin de ona çok yakın olduğunu belirtiyordu. Burada önemli olan, asimilasyonun tek yönlü bir süreç olmaması gerektiği, her iki tarafın da kültürel çeşitliliğe saygı göstermesi gerektiğiydi.
Sonuç Olarak
Asimilasyon yapmak ne demek sorusunun cevabı, aslında çok katmanlı bir konu. Göçmenlerin yeni bir toplumda uyum sağlama çabası, bazen kolay bir süreç olmasa da, hem birey hem de toplum olarak daha güçlü bir yapının oluşmasını sağlayabilir. Ancak, bu süreç, yalnızca bir kültürün diğerini tamamen benimsemesi değil, karşılıklı anlayış ve saygı ile şekillenmelidir. Bu da ancak, toplumlararası diyalog ve empati ile mümkün olabilir.